Social Icons

facebook rss feed email

Featured Posts

Karnali Bridge chisapani” width=

Karnali Bridge

The junction which connects beautiful farwest with remaining Nepal. This river(Karnali) is the Longest River of Nepal.

khaptad National park” width=

Khaptad Patan

Sangrila in earth, beautiful place in Bajura, Bajhang, Achham and Doti districts of Beautiful farwest of Nepal.

Dodhara chadani Jholunge Pul” width=

Mahakali suspension bridge(Dodhara-Chadani Jholunge Pul)

Bridge over Mahakali river, which connects 2 VDCs of Nepal (Dodhara and Chadani VDC) across Mahakali with whole Nepal, Length is 1496.5m.

suklafata wildlife reserve” width=

Shuklaphanta Wildlife Reserve of Nepal

Best known and most accessible Wildlife Reserve having large Swamp Deer Herds of Asia, and is invariable associated with the Royal Bengal Tiger and the great One-horned Rhinoceros both endangered species.

“tharus

Tharu Culture

Performing their own cultural dance.Tharus are the indigenous ethnic group who live in the Terai with a concentrated population in the middle and west of the country.

Airport in Dewal Bajhang farwestern Nepal” width=

Bajhang Airport(BJH)

Domestic Airport in Dewal Bajhang, farwestern Nepal.

bhuwa natch “ width=

Bhua naach

One of the cultural dance of Far West, Nepal. Which is started after victory of war in Western part of Nepal during unification of country. Which is mainly performed in Bajura,Bajhang & Achham.

Hope I catch enough fish for my family” width=

Hope I catch enough fish for my family

Old Tharu man fishing in a old canal.

A local porter from Far western region nepal” width=

A Porter in his way.

Life is hard but they enjoy it on their way. A local porter from Far western region, Nepal.

Boys playing cricket near Himalayas in Darchula.Winner will get yarshagumba from loser” width=

Crazy for Cricket.

Boys playing cricket near Himalayas in Darchula.Winner will get yarshagumba from loser.

Rana Tharu  singing hori song” width=

Never forget own Culture.

Rana Tharu women in their traditional attire singing hori song. Most of Rana Tharus are lives in southern part of Kanchanpur District.

Seti River farwest nepal”  width=

West Seti River.

Nowadays West Seti River is famous because of West Seti Hydroelectric Project(750 MW).

Shree Satyavadi Higher Secondary School Bajhang”  width=

School is the Temple of Education.

One of the oldest School of Nepal, Shree Satyavadi Higher Secondary School, Bajhang.

Goddess Ugratara temple”  width=

Ugratara temple

Goddess Ugratara is the deity to whom the temple of Ugratara is dedicated.

Godawari Kumbhamela (Photo Feature)















This is a photo feature of Kumbhmela in Godawari, which is organised First time in Farwest Nepal. Which ceremony was inaugurated by honorable President Bidhyadevi Bhandari in the Presence of Jagatguru.  All Photos are credited Ankit Awasthi.
Read more..

Photos of Godawari Kumbhamela 2072









Click here to see Photos of opening ceremony of Godawari Kumbhamela 2072 by Honorable President of Republic of Nepal, Mrs. Bidhyadevi Bhandari.
 (Source: Facebook )
Read more..

कैलालीको गोदावरी धाममा बिहीबारदेखि कुम्भ मेला सुरु हुने

जगतगुरु शंकरार्चायको उपस्थितिमा राष्ट्रपतिद्वारा शुभारम्भ गरिने
कैलालीको गोदावरीमा माघीको दिनदेखि एक महिने ‘अमृत महास्नान दिव्य सहस्त्र कुम्भ दर्शन मेला’ लाग्ने भएको छ । मेलाको औपचारिक उद्धघाटन महास्नानको पूर्वसन्ध्या पौष ३० गते बिहीबार राष्ट्रिपति विद्यादेवी भण्डारीले गर्नेछिन् । मेलाको सम्पुर्ण तयारी पुरा भएको आयोजक समितिले जनाएको छ । कुम्भ मेला मुल आयोजक समितिका संयोजक पदमराज जोशीले गोदावरीमा लाग्ने कुम्भ मेला नेपालको मौलिक भएको बताएका छन् । उनले कुम्भ मेलाको सफलताले यस क्षेत्रको धार्मिक पर्यटनको विकासमा महत्वपुर्ण योगदान पुर्‍याउने बताए । बिहीबार जगतगुरु शंकराचार्यबाट धार्मिक विधि अनुसार कुम्भ स्थापना हुने र पूजा गरिने आयोजक समितिले बताएका छन् । त्यसै दिन जगतगुरु शंकराचार्य एवं अन्य सन्तमहन्तबाट गंगा पूजन र राष्ट्रपति विद्या भण्डारीले उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम रहेको संयोजक जोशीले बताए । 



राष्ट्रपतिको विशेष स्वागत हुने 
धाम नजिकै रहेको नेपाली सेनाको ५ नम्बर बाहिनी तेघरीमा बिहीबार राष्ट्रपति हेलिकप्टरबाट अवतरण गर्नेे र त्यहाँबाट स्वागत गरि गोदावरी पुर्‍याउने कार्यक्रम रहेको संयोजक जोशीले बताए । राष्ट्रपतिलाई तेघरी ब्यारेकदेखि गोदावरीसम्म स्थानियले बाटोको दुवैतिर उभिएर भव्य स्वागत गर्नेछन् । 
धार्मिक रुपमा सिंगारिदै गोदावरी 
 गोदावरी धामबाट लगभग १० किलोमिटर दुरीमा रहेको अत्तरिया बजारदेखि गोदावरी धार्मिक रुपमा सिंगारिएको छ । विभिन्न ठाउँमा झण्डै आधा दर्जन स्वागत गेटहरु निर्माण गरिएका छन् । वनदेवी मन्दिरदेखि गोदावरीसम्मका रुखहरुमा रातो र सेतो रंगहरुले रंगाइएको छ । कुम्भ मेलालाई आर्कषक बनाउन रंगरोगन, गेट निर्माण, बार व्यवस्थापन लगाएतका सम्पूर्ण कार्यहरु पुरा भएको कुम्भ मेला सचिवालयका संयोजक कृष्ण ओझाले जानकारी दिए । सुदुरपश्च्मिका ९ वटै जिल्लामा रहेका प्रसिद्ध धार्मीक देवी देवताका झाँकी एवं देउराहरु पनि मेलामा आकर्षकको केन्द्रमा रहने आयोजकले जनाएको छ । सबै जिल्लाहरुमा आमन्त्रणका लागि पत्रचार गरि सकेको देउरा समितिका संयोजक धर्मराज भट्टले जानकारी दिए ।  
 धार्मिक पर्यटक आउन थाले 
कुम्भमेला आउन २ दिन बाँकि रहँदा गोदावरी क्षेत्रमा भक्तजन एवं आमन्त्रित अतिथीहरुको आउने क्रम सुरु भएको छ । माघीका दिन दर्शनार्थीहरुको भीड अत्याधिक हुने भएकाले झण्डै ५ सयको हारहारीमा स्वयंसेवकहरुलाई परिचालन गरिने स्वयंसेवक परिचालन समितिका संयोजक नरबहादुर राईले जानकारी दिए । कुम्भ मेलामा आउने भक्तजनहरुको सहयोगको लागि विभिन्न यातायात समितीहरुले महेन्द्रनगर, धनगढी, टिकापुरदेखि गोदावरीसम्म यातायातका साधनहरु संचाल्न गर्ने भएका छन् । मेला अवधिभरि भक्तजनहरुलाई कुनै किसिमको स्वास्थ्य समस्या नहोस भनेर निशुल्क रुपमा स्वास्थ्य शिविर एवं ५ वेडको अस्पताल समेत निर्माण गरिएको छ । पद्मा अस्पतालका निर्देशक डा. नरबहादुर मौनीको संयोजकत्वमा गठित स्वास्थ्य समितिले औषधि, एम्बुलेन्स लगायत सम्पुर्ण तयारी गरेको जानकारी दिएको छ । 
 मेलामा दर्शनार्थीहरुको सुरक्षालाई मध्यनजर गरि स्थानीय प्रशासनले ठुलो संख्यामा प्रहरी परिचालन गर्ने जनाएको छ । गोदावरीमा रहेको अस्थायी प्रहरी पोष्ट, ईलाका प्रहरी कार्यालय मालाखेतीबाट र थप प्रहरी समेत खटाइने प्रमुख जिल्ला अधिकारी मोहन चपागाईंले जानकारी दिए । मेलामा अत्याधुनिक सूचना तथा संञ्चार केन्द्रको पनि स्थापना गरिने भएको छ । क्यान कैलाली, नेपाल टेलीकम लगाएतका संघ संस्थाहरुको सहयोगमा ईन्टरनेट, वाईफाई सहितको सुचना केन्द्रको स्थापना गरिएको छ । सुचना केन्द्रले संञ्चार माध्यमहरुलाई सूचना दिनुका साथै मेला स्थलमा विभिन्न खाले सूचनाहरुको प्रवाह गर्ने संञ्चार समितिका संयोजक गोविन्द रोस्याराले जानकारी दिए ।
[साभार: कान्तिपुर दैनिकबाट मोहन बुढाऐरको सामग्री]
Read more..

बझाङमा गाउँलेले आफैं बनाए गाडी चल्ने काठको पुल






भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्रालयको बजेटमा परे पनि पुल बनाउनका लागि टेन्डर नै नगरी फ्रिज भएपछि बझाङ छान्नाका बासिन्दाले सेती नदिमाथि आफैंले पुल बनाएका छन् । बर्षौ धाएर बल्लबल्ल पारेको बजेट फ्रिज भएपछि स्थानीयले तमैलमा गाडी चल्ने काठको अस्थायी पुल निर्माण गरेका हुन् ।  
हिउँदको समयमा यो पुलले छान्ना क्षेत्रका ६ गाविसका २० हजारभन्दा बढी बासिन्दा लाभान्वित हुनेछन् । ‘राज्यले हाम्रो पटक–पटकको मागलाई बेवास्ता गरेपछि आफैंले सेतीमा काठको पुल बनाएर गाडी चलाएका हौ,’ छान्ना सडक निर्माण मूल समितिका संयोजक अर्जुन थापाले भने । उनले केही महिना भए पनि यहाँका बासिन्दाहरुले नागरिकता बनाउनका लागि एक दिन लगाएर हिँड्नु नपर्ने बताए । पुल नहुँदा एक घन्टाको बाटो हिँडेर नदि तर्नु पर्ने बाध्यता थियो । पुल निर्माणमा बझाङ जिविसले पनि सहयोग गरेको छ ।  
यसअघि थापाकै पहलमा ‘एक व्यक्ति एक लिटर तेल’ अभियानबाट तमैलदेखि छान्ना हुँदै ६ गाविस जोडेर बाजुरा जोड्ने १३ किलोमिटर लामो तमैल–छान्ना– थामलेक सडक निर्माण भएको थियो । ‘यो पुल सेतीले वर्षामा बगाउन सक्छ,’ टोपबहादुर खड्काले भने, ‘हरेक वर्ष हामीले यस्तो पुल बनाउन सक्दैनौं, राज्यको ध्यान तान्नका लागि यसरी बनाएका हौं ।’ उनले जनताको यो जोश र एकताको सम्मान गरेर तत्काल पक्की पुल बनाउनु पर्ने पनि बताए । पुल बनेकोमा खुशी व्यक्त गर्दै लामातोलाकी सरु गिरीले भनिन्, ‘हाम्रो उत्पादन बजार नपाएर कुहिएको थियो । बाहिरबाट आउने सामान पनि खच्चरबाट ल्याउनु पर्दा महंगो पथ्र्यो, गाडी पुगेपछि सस्तो होला कि ?’
 [साभार: कान्तिपुर दैनिकबाट बसन्तप्रताप सिंहको सामग्री]
Read more..

कुम्भमेला लाग्ने भएपछि गोदावरीमा धमाधम संरचना निर्माण

गोदावरी(कैलाली)–सुदूरपश्चिमको प्रवेशद्वारको रुपमा रहेको गोदावरीमा कुम्भ दर्शन मेला लाग्ने भएपछि धमाधम संरचना बनिरहेका छन्। विभिन्न संरचना निर्माणसँगै गोदावरी महत्वपूर्ण धार्मिक पर्यटकीय स्थल बन्ने भएको छ। स्थानीयसँगै नेपाली सेना,सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीका जवान संरचना निर्माणमा खटिएका छन्। 

गोदावरीमा माघ १ गतेदेखि एक महिनासम्म गोदावरी अृमत महास्नान दिव्य शहश्र कुम्भ दर्शन मेला २०७२ संचालन हुने भएको छ । अत्तरिया देखि ८ किलोमिटर उत्तरतर्फ भीमदत्त पन्त राजमार्गको छेउमा रहेको गोदावरीमा भौतिक संरचना निर्माण कार्य तिव्र रुपमा भइरहेको छ । कुम्भवाटिका निर्माण भएको छ। श्री यन्त्रमा स्थापना भएको यो वाटिकामा १ हजार ८ शिवलिंग स्थापना गरिने छ भने कुम्भका बेला १ हजार ८ घडामा जल राखिने छ। आकर्षक रुपमा निर्माण गरिएको वाटिकामा स्थापना गर्नका लागि आवश्यक १ हजार ८ शिवलिँग दिल्लीबाट ल्याइसकिएको कुम्भदर्शन मेला मुल समितिका संयोजक पदमराज जोशीले बताए । 'कुम्भ मेलामा १ हजार ८ घडा राखेको यो वाटिकाको दर्शनार्थीको मुख्य आकर्षण हुने छ,' संयोजक जोशीले भने। स्नान गरेपछि दर्शनार्थीले यसको दर्शन गर्ने छन्। बिष्णु पादुका, पितृ मण्डप निर्माण भएका छन्।
 देव यज्ञ,विशेष मंच,स्नानका लागि सरोवरलगायतका संरचनाहरु निर्माण भइरहेका छन् भने सडक निर्माणले तीव्रता पाएको छ। सवै देवताको एकै थलोमा पूजा गर्न मिल्ने गरी गणेश,सूर्य,भगवती,बिष्णु र शिव का ५ मण्डप निर्माण भइरहेको छ। यसैगरी बिष्णु मन्दिर र गणेश मन्दिर पनि निर्माण गरिने आयोजकले जनाएको छ। विभिन्न संघसंस्था,व्यक्तिबाट दान प्रदान गरिएको रकम, श्रमदान बाट संरचना बनिरहेका छन्। सरकारले पनि संरचना निर्माणमा सहयोग गरेको छ । शहरी बिकास मन्त्रालयले संरचनाका लागि ४५ लाख बजेट बिनियोजन गरेको संयोजक जोशीले बताए। संस्कृति मन्त्रालयबाट २ लाख, जिल्ला विकास समितिवाट ९ लाख प्रदान भएको छ । नेपाली सेना,शसस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरी संरचना निर्माणमा खटिएका छन्। स्कन्दपुरानको मानसखण्डमा उल्लेख गरिएको ७ गोदावरी मध्यमा रहेको यो गोदावरी प्रचार प्रसारको अभावमा ओझेलमा परेको स्थानीय बताउँछन । विभिन्न संरचना निर्माणसँगै भारतका तीर्थस्थल जाने यस क्षेत्रका बासिन्दा पितृको श्राद्ध गर्ने,बिवाह लगायतका धार्मिक कार्य गर्न गोदावरीमा आउन थालेको स्थानीय टीकादत्त जोशी बताउँछन् ।
(साभार: नागरिक दैनिकबाट दिल बहादुर छन्त्यालको सामग्री)
Read more..

कैलालीमा नेपालकै दोस्रो कुम्भमेला सुरु हुने

धनगढी – कैलालीको गोदावरीधाममा नेपालकै दोस्रो महास्नान दिव्य सहस्त्र कुम्भदर्शन मेला २०७२ यहि मकरसंक्रान्ती (माघ १ गते)वाट सुरु हुने भएको छ । धार्मिक प्रयटकीय क्षेत्रको रुपमा विकाश गर्दै देवभुमीको प्रवेशद्वारको उद्गमस्थल बनाउन यही माघ १ देखी सो कुम्भमेला सुरु हुने भएको हो । 
आज पत्रकार सम्मेलन गरी मेलाको तयारी ८० प्रतिशतले पुरा भईसकेको मुल आयोजक समिति संयोजक पदम राज जोशीले जानकारी दिंदै मेलाको उद्घाटन राष्ट्रपति ले गर्ने समेत बताए । गोदावरी धाममा प्रीर्त मण्डप विष्णु पादुका धार्मिक पर्यटन प्रवद्र्धनमा ५ ओटा मण्डप मुर्तिको निमार्ण गरी एउटै स्थनामा राखीने गरुयोजनाका साथ काम अघि बढी सकेको आयोजकले जनाएको छ । मेलाका लागी भौतिक पुर्वाधार निमार्ण गर्न ४५ लाख बजेट शहरि विकास मन्त्रालयले छुट्याई काम दु्रतगतिमा अघि बढिरहेको छ । त्यसैगरी ७ लाख संस्कृति मन्त्रालय, ९ लाख जिल्ला विकाश समिति, १ लाख ५० हजार गोदावरी गाविसबाट बजेट छुट्याई सकेको बताइएको छ । 
नेपालको मैलिक धर्म संस्कृतिको विकाश गर्न नेपालकै पहिलो धार्मिक प्रयटकीय स्थलको रुपमा विकाश गर्न धार्मिक प्रर्यटन प्रवद्धनको माध्यमबाट सुदूरपश्मि बासिलाई रोजगार मुखी बनाउन मेलाको उदेश्य रहेको जनाएको छ । मेला अवधिभर ५० लाख भक्तजन श्रद्धालु हरुले दर्शन गर्ने जनाईएको छ । मेलालाइ शान्ति पर्ण बाताबारणमा सम्मपन्न गर्नाका लागी बिषेश सुरक्षा योजना लागु गरीने प्रमुख जिल्ला अधिकारी मोहन बहादुर चापागाइले जानकारी दिए । मेला अवधीभर कुनै पनि अप्रिय घटना घटन नदिन नयाँ सुरक्षा रणनिति योजनाका साथ अघि बढि कामगर्ने उनले बताए । नयाँ शैली , नयाँ कार्ययोजना नया भिजनका साथ अघि बढी सुरक्षा व्यावस्था मिलाउने प्रमुख जिल्ला अधिकारी चापागाइले बताए । 
यस क्षेत्रमा भगवान राम आएर श्राद्ध गरेको र भगवान शिव आएर स्रहत्र धारामा नुहाएको धार्मिक किम्बदन्ती रहदै आएको छ । कैलालीको बिभिन्न भागमा सात वटा गोदावरी रहेको र सोहीको नामबाट अत्तरिया , बडिमालिका , शिवगंगा , बुडीतोला लगाएतका अन्य क्षेत्रको समेत नामाकरण गरेको किबदन्ति रहेको छ 
(साभार: रातोपाटिबाट टंक कुँवरको सामग्री)
Read more..

द्वारिकादेवी ठकुरानी

सुदूरपश्चिमकी द्वारिकादेवी ठकुरानी, जसले महिला हिंसा विरुद्ध २००७ सालतिरै आवाज उठाएकी थिइन् । अन्तरजातीय विवाह गरेकी मुलुककै प्रथम महिला मन्त्री ठकुरानीले विभेद विरुद्ध उत्रन महिलाहरूलाई संगठित समेत गरेकी थिइन् ।  
Dwarika Debi Thakurani
वि.सं. २०१५ मा प्रधानमन्त्री बीपी कोइरालाबाट मन्त्रीको शपथ लिंदै द्वारिकादेवी ठकुरानी 

उक्त समयमा ठकुरानीले महिलालाई राइफल चलाउन तालीम पनि दिएको कुरा सुदूरपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालयका समाजशास्त्र एवं राजनीतिशास्त्रका उपप्राध्यापक डा. मुकुन्द कलौनी बताउँछन् । वि.स. २०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचनमा क्षेत्र नम्बर ६६ डडेल्धुराबाट उम्मेदवार उठेकी ठकुरानीलाई हराउन विपक्षीले ‘पेटीकोटलाई भोट नदेऊ’ भन्ने जस्ता नारा समेत लगाएका थिए । “राष्ट्रपति निर्वाचन अघि विद्या भण्डारीका विपक्षमा सामाजिक सञ्जालमा देखिएका कतिपय प्रतिक्रिया ठकुरानीकालको मनोविज्ञानसँग मिल्छन्”, कलौनी भन्छन्, ”पढ्यौं, लेख्यौं। तर, पुरुष मानसिकता परिवर्तन भएन।”  (हिमाल खबर पत्रिकाबाट बच्चु बिकको सामग्रीको एक अंश)

तत्कालिन समयमा उक्त चुनाव क्षेत्र नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य एन्.डी.प्रकाशले चुनाव लड्ने भनिएको निर्वाचन क्षेत्र हो, तर दुखद हवाइ दुर्घटनामा उहाँको असामयिक निधन भएपछि एन्.डी. प्रकाश परिवारको सहमतिमा द्वारिका देवीजीलाई उक्त क्षेत्रका निम्ति नेपाली काङ्ग्रेसले टिकट दिएको थियो । एन्. डी. प्रकाशका दाजु मु. ईश्वरीदत्त चटौतलाई मिति २४ मार्ग २०१५ मा द्वारिकाजीले लेखेको चिट्ठीबाट यो कुरा स्पष्ट थाहा पाउन सकिन्छ । सो चिट्ठी 'वेलाको बोली बखतको इतिहास' नामक कृतिको पृष्ठ १६८ र १६९ मा हेर्न सकिन्छ । (आरडी प्रभास चटौतका अनुसार) 


Read more..

सुदूरपश्चिमवासीलाई खुसीको खबर

धनगढी । सुदूरपश्चिममा पहिलोपटक सेती अञ्चल अस्पताल धनगढीमा आजदेखि सघन उपचार सेवा (आइसियु) सञ्चालनमा आएको छ । 
 नेपाल सरकारको एक करोड १० लाख र सांसद पुष्करनाथ ओझाको संसद विकास कोषको १० लाख गरी एक करोड २० लाख रूपैयाँको लागतमा सघन उपचार सेवा सञ्चालनमा आएको हो । सघन उपचार सेवाका लागि कैलाली उद्योग वाणिज्य सङ्घले आठ लाख ३२ हजार रूपैयाँ र स्थानीयस्तरमा विभिन्न व्यक्ति र सङ्घसंस्थाले समेत सहयोग प्रदान गरेको मंगलबार धनगढीमा आयोजित कार्यक्रममा अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा गणेशबहादुर सिंहले जानकारी दिए । 

यस क्षेत्रका स्वास्थ्य संस्थामा सघन उपचार सेवाको अभावका कारण बर्सेनि सर्पदंश लगायत जटिल प्रकारका बिरामीको समयमै प्रभावकारी उपचार हुन नपाई अकालमै ज्यान गुमाउनुपर्ने बाध्यता थियो । सेती अञ्चल अस्पतालमा सघन उपचार सेवा सञ्चालनसँगै जटिल खालका विरामीका साथै आर्थिक अभावका कारण समयमै उपचार नपाई अकालमै ज्यान गुमाउन पर्ने अवस्थाको अन्त्य हुने अस्पतालका डा. शुभेषराज कायस्थले बताए । यो सेवाको अभावमा अहिलेसम्म सुदूरपश्चिमका कैयौं बिरामीले ठूलो खर्च गरेर भारतका सहरमा धाउनुपर्ने अवस्था थियो । 
रोटरी क्लब धनगढीले पनि सघन उपचार सेवा सञ्चालनमा प्रयोग हुने करिब २५ लाख रूपैयाँ मूल्य बराबरका उपकरण अस्पताललाई उपलब्ध गराएको छ । हाल चार शैयाको सघन उपचार सेवालाई निकट भविष्यमा शैया विस्तार गर्ने लक्ष्य रहेको अस्पताल प्रशासनले जनाएको छ । 
वि.सं. २०४० सालमा स्थापना भएको सेती अञ्चल अस्पतालमा २१० शैया सञ्चालनमा छन् । (समाचार स्रोत: रासस)
Read more..

आखिर के का लागि थरुहट वा अखण्ड ?

प्रकाश राज पाण्डेय 

अहिले नेपालमा ठाउँठाउँमा जुन जात-जाती र बिभिन्न पक्षहरुले उठएको आन्दोलन छ, मैले बुझ्न नसकेको कुरा त्यो के का लागि आखिर ? अधिकारको लागी अरे, आखिर अहिले सम्म कसलाई कुन अधिकार बाट बन्चित गरेको छ राज्यले ? अहिले सम्म कुनै व्यक्ती विशेषलाई कुनै फरक जात, धर्म भएकै कारणले कुनै अधिकार नदिएको मैले सुनेको छैन। अब मेरै क्षेत्र सुदुर्-पश्चिमको कुरा गर्छु । त्यहाँका थारुको आन्दोलन चरम स्थितिमा छ । आखिर ज्यानकै बाजी राखेर गर्दै आएको आन्दोलन के का लागि ? कोही व्यक्ती थारु क्षेत्रबाट प्रतीनिधित्व गरेकै कारणले कुनै अवसरबाट वन्चित भएको छ जस्तो मलाई लाग्दैन। यदी आर्थीक हैसियतको नै कुरा गर्ने हो भने जानुस अछाम्, बाजुरा, बझाङका गाउँ-गाउँमा, त्यहाँका जनाताको आर्थी क स्थिती कस्तो छ हेर्नुस । त्यहाँ फल्ने कोदो र मकै केवल ६ महिना खान पुग्छ र बाँकी ६ महिना पेट पल्नको लागि भारतका बिभिन्न ठाउँमा गएर आफ्नो ज्यानको बाजी राखेर काम गर्न बाध्य छन त्यहाँका जनता । त्यो कसले देखेको छ? भात मात्रै खान पनि त्यहाँका जनातालाई चाडपर्व कुर्नु पर्छ। खै तिनीहरुको दुई छाक पेटभरी खान पाउने अधिकार ?

थारु समुदायको कुरा गर्दा हो म मान्छु कि केहि समय आगाडी कमैया, कमलरी प्रथा ब्याप्त थियो । त्यो प्रथा न कि राज्य वा समुदायले उहाँहरुलाई दबाएर बसेको हो, त्यो सबै अशिक्षाको कारणले थियो । आहिले आएर सबै जनाता शिक्षित हुन थालेका छन र यो प्रथा पनि अहिले हटिनै सकेको छ । यदी कतै अझै वाँकी छ भने यस्तो कुप्रथालाई हटाउनु पर्छ । जग्गा जमीन नभएका मुक्त कमैयालाई जमीनको व्यबस्था गर्नु पर्छ र त्यो व्यबस्था गर्छ पनि सरकार । तर आहिले भइराखेको आन्दोलन केवल सिमित नेताहरुको स्वार्थको लागी मात्रै हुँदैछ भन्ने मेरो बुझाइ छ । आखिर प्रदेश छुट्यएर दिदैमा पनि यो समस्या समाधान हुनेवाला छैन, किनकी यो समुदाय आफै भित्र पनि जातभात र विभेद व्यप्त छ । त्यो हटाउन शिक्षा चहिन्छ, न कि जमीनको टुक्रा (राज्य) । शिक्षाको लागि आन्दोलन हुनुपर्छ । जब जनाता शिक्षित हुन्छन अनि कुरिती हरु पनि आफै हटेर जन्छ र क्षेत्रको पनि विकास हुन थाल्छ । आखिर सबैखाले आन्दोलन र संघर्षहरु विकासकैलागी हो भने किन सबै पक्षले शिक्षाम जोड नदिएको ?

प्रदेशको टुक्रा पाउँदैमा आफै विकास हुन्छ भन्ने सोच्नु मुर्खता हुन्छ । विकास अघी बढ्न त एकता चाहिन्छ, इच्छाशक्ती चहिन्छ । अहिलेको स्थितिले एकतालाई तोड्ने काम हुँदैछ । यती भन्दा म अखण्डको पक्षमा भन्ने बुझिएला, तर होइन । न त म अखण्डको पक्षमा छु न त टुकृने पक्षमा नै । म त मात्र विकासको पक्षमा बोल्दैछु । र विकसको लागि यसरि बन्द, हड्ताल र आन्दोलन गरेर कहिल्यै विकास हुँदैन यो निश्चित हो । विकसको लागि एकजुट भएर काम गर्नु पर्छ । सरकारको मात्रै मुख ताकेर केहि हुँदैन । सरकारले त केवल सहयोग गर्ने हो, आड-ढाडस दिने हो । आफ्नो टोल विकास्, गाउँ विकास त आफै मिलेर गर्ने हो । यसरि आन्दोलन मात्रै गर्ने र भएका विकासका संरचनाहरु पनि ध्वस्त गर्दै गयो भने विकास नभएर विनास हुन जन्छ । अनि आउने पिढिले हामीलाई नै सराप्नेछ । त्यसैले मेरो सबै पक्ष सँग यही आग्रह छ कि अब यसरि फुटेर, मन-मुटाव गरेर, रिस-राग गरेर कसैको भलो हुनेवाला छैन । बरु यसले हाम्रो मात्रै हैन आउने पिढिको पनि कुभलो हुने निश्चित छ । त्यसैले मन-मुटावालाई बिर्सेर सबै हातेमालो गरौँ । हिजो सुन्दर-सुदुर पश्चिम भन्दा गर्व गर्ने हामिहरु अहिले किन फुट्न खोज्दैछौँ । हामी सदियौँ देखी मिलेर बस्दै आएका, एक अर्काको चाडपर्वमा खुशीयाली बाड्दै आएका थियौँ, यसैगरी बसौँ । केहि कुरिती र कुसंस्कार छन भने त्यसलाई हटाउँदै जाउँ र, फेरी सदभाव र एकताको उदाहरण भएर देखाउँ ।
‪#‎थारु_पहाडि_भाईभाई‬
Read more..

Map of Far western Development Region

Map of Farwestern Development Region Nepal
Attraction sites of Farwestern Development Region 
Read more..